Yoğun ilgi gören konferansa Kocaeli Aydınlar Ocağı önceki dönem başkanları Mali Müşavir Ahsen Okyar, Uzm. Dr. Halil İbrahim Kahraman ve Av. Ruhittin Sönmez; mevcut dönem başkanı Prof. Dr. Tahir Serkan Irmak, gazeteci-yazar Mustafa Küpçü, Stratejist-Yazar Hasan Yılman, Kocaeli Şairler ve Yazarlar Derneği Başkanı Yücel Alpay Demir, Tüm Sanatçılar ve Şairler Derneği Başkanı Dilek Dila Mert, Ardahanlılar Derneği Başkanı Alpay Aydemir, Atatürkçü Düşünce Derneği Başkan Yardımcısı Hakan Koçar, Düşünce Derneği Başkan Yardımcısı Hafız Osman Saraç, Marmara Yazarlar Şairler Ozanlar Derneği yöneticisi Eyüp Cüce, Halk Kürsüleri Başkanı Ramazan Sevinç, Hürriyetçi Eğitim-Sen Kocaeli Şubesi Yönetim Kurulu üyeleri Cem Çatalkaya ve Mehmet Duman ile Kocaeli Aydınlar Ocağı Yönetim Kurulu üyeleri Prof. Dr. Ayşe Günsel, Prof. Dr. Ali Talip Akpınar, İdris Türkten, Mustafa Görgün, Salih Işık, Av. Şeref Gönenli, Şevval Gönenli, Av. Fatih Kürşad Atalay, Fazıl Taş, Ufuk Daniç ve çok sayıda davetli katıldı.
Cumhuriyet Bireydir, Ortadoğu Sürü
Cumhuriyet’in yalnızca bir yönetim biçimi değil, aynı zamanda insanı tebaa olmaktan çıkarıp hak ve sorumluluk sahibi bir yurttaşa dönüştüren büyük bir zihniyet değişimi olduğunu vurgulayan Dr. Süleyman Pekin, Ortadoğu’nun son yüz yıllık tarihinin bu açıdan önemli dersler barındırdığını ifade etti.
Osmanlı Devleti’nin dağılmasının ardından aynı tarihsel coğrafyada farklı devletlerin ortaya çıktığını hatırlatan Pekin, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuyla bölgede şekillenen diğer siyasi yapıların tarihsel gelişimlerinin karşılaştırılmasının önemine dikkat çekti.
Cumhuriyet düşüncesinin merkezinde bireyin, vatandaşlık bilincinin, hukukun ve millî egemenliğin bulunduğunu belirten Pekin, Ortadoğu’da ise birçok ülkede siyasal iktidarın uzun yıllar hanedanlar, askeri yönetimler, mezhepsel aidiyetler ve otoriter yapılar etrafında şekillendiğini anlattı.
Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen gibi ülkelerin yaşadığı siyasi istikrarsızlıkların yalnızca dış müdahalelerle açıklanamayacağını; güçlü kurumların, ortak vatandaşlık bilincinin ve demokratik katılım mekanizmalarının yetersizliğinin de bu süreçlerde önemli rol oynadığını değerlendirdi.
Konferansta, Cumhuriyet’in bireyi esas alan yaklaşımı ile insanların çoğu zaman siyasi, mezhepsel veya geleneksel aidiyetler üzerinden tanımlandığı yönetim anlayışları arasındaki farklılıklar üzerinde duruldu.
Cumhuriyet’in en önemli kazanımlarından birinin, bireye kendi geleceği üzerinde söz sahibi olma hakkı tanıyan vatandaşlık anlayışı olduğu vurgulanırken, toplumsal gelişmenin ancak sorgulayan, düşünen, üreten ve sorumluluk üstlenen bireylerle mümkün olabileceğine dikkat çekildi.
Türkiye’nin Ortadoğululaşması Tartışması
Türkiye’nin 1947 sonrasında yaşadığı dönüşümleri Cumhuriyet’in kuruluş felsefesinden uzaklaşma olarak değerlendiren Dr. Süleyman Pekin, İkinci Dünya Savaşı sonrasında şekillenen uluslararası siyasi düzenin Türkiye üzerindeki etkilerine değindi.
1947 Truman Doktrini ile başlayan Soğuk Savaş dönemi ilişkilerinin, Türkiye’nin dış politika ve güvenlik anlayışında önemli değişimlere yol açtığını hatırlatan Pekin, sonraki yıllarda yaşanan siyasi ve toplumsal dönüşümlerin Cumhuriyet’in kuruluş ilkeleri bakımından sorgulanması gerektiğini ifade etti.
Pekin, bireyin bağımsız yurttaş kimliği yerine siyasi, dinî ve toplumsal aidiyetlerin ön plana çıkmasının; güçlü ve hesap verebilir kurumların yerine kişilerin ve siyasi liderlerin belirleyiciliğinin artmasının; hukukun üstünlüğü, bilimsel düşünce ve liyakat gibi ilkelerin siyasi mücadelelerin konusu haline gelmesinin Türkiye’de “Ortadoğululaşma” olarak nitelendirdiği eğilimleri güçlendirdiğini savundu.
“Ortadoğululaşma” kavramını coğrafi veya kültürel bir kimlikten ziyade otoriterleşme, kurumsal zayıflama ve toplumsal kutuplaşma eğilimlerini anlatan eleştirel bir kavram olarak kullanan Pekin, Ortadoğu toplumlarını tek tip görmenin veya bölgenin bütün sorunlarını kendi siyasi kültürüne bağlamanın tarihsel gerçeklikle bağdaşmayacağını belirtti.
Türkiye’nin ve bölge ülkelerinin farklı siyasi gelişimlerini anlayabilmek için iç dinamiklerin yanı sıra sömürgecilik, Soğuk Savaş, uluslararası müdahaleler ve ekonomik dönüşümlerin de hesaba katılması gerektiğine dikkat çekti.
İzmit Belediyesi Leyla Atakan Şehir Kütüphanesi Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen konferans, Dr. Süleyman Pekin’e plaket takdim edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.
