Kocaeli’de günlerdir devam eden şiddetli sağanak yağışlar, kentin merkez ve kırsal mahallelerinde hayatı durma noktasına getirdi. Birçok ilçede yağmur suyu hatlarının yetersiz kalması sonucu yollar çamurlu sularla kaplandı, yüzlerce ev ve iş yerini su bastı.

Başiskele ilçesi Kullar mevkisinde derelerin taşması sonucu sel sularına kapılan eski bir mahalle muhtarı için geniş çaplı arama-kurtarma çalışması başlatılırken, Mekane Deresi’nin taşması nedeniyle bölgedeki bir köprü çöktü ve bağlantı yolları koptu. Kent genelinde 350’den fazla haneden su baskını ihbarı alındı, heyelan tehlikesi ve yıkılan istinat duvarları nedeniyle bazı binalar tedbir amaçlı tahliye edildi. Gölcük ve İzmit şeridinde alt geçitlerin göle dönmesi ulaşımı felç ederken, yağışların ve toprak doygunluğunun kritik seviyeye ulaşması sebebiyle Valilik kararıyla okullarda eğitime ara verildi.

KOCAELİ’NDE BENZER FELAKETLERİN ÖNÜNE GEÇMEK İÇİN ATILMASI GEREKEN ADIMLAR

İklim krizinin getirdiği ani ve yoğun yağışların (tropikal karakterli sağanaklar) kentsel yaşamı tehdit etmemesi için süratle hayata geçirilmesi gereken stratejik adımlar şunlardır:

1. Dere Yataklarının Islahı ve İşgalin Önlenmesi

• Yatak Genişletme ve Temizlik: Kent içinden geçen derelerin (Asar, Mekane vb.) debi kapasiteleri iklim projeksiyonlarına göre yeniden hesaplanmalı, kesitleri genişletilmelidir.

• Yapılaşma Yasağı: Dere yatakları ve çevresindeki doğal akış koridorlarındaki yapılaşma baskısı sonlandırılmalı, dere kenarlarındaki kaçak ve riskli yapılar kamulaştırılarak yıkılmalıdır.

2. “Sünger Şehir” ve Gri-Yeşil Altyapı Entegrasyonu

• Ayrık Sistem Altyapı: Kanalizasyon hatları ile yağmur suyu hatları birbirinden tamamen ayrılmalı; tıkanmalara sebep olan eski tip hatlar yenilenmelidir.

• Geçirimli Yüzeyler: Betonlaşmanın getirdiği yüzey akışını azaltmak adına kaldırım, otopark ve meydanlarda suyu emen geçirimli kaplama malzemeleri kullanılmalıdır.

• Yağmur Suyu Hasadı ve Parklar: Aşırı yağış anında suyu geçici olarak tutacak sünger parklar ve yeraltı depolama havuzları inşa edilmelidir.

3. Dijital Teknolojiler ve Erken Uyarı Sistemleri

• IoT Sensörlü İzleme: Kritik derelere, mazgallara ve birikinti noktalarına IoT tabanlı su seviyesi sensörleri yerleştirilerek taşma riski önceden tespit edilmelidir.

• Dijital İkiz ve Simülasyon: Kentin dijital ikizi oluşturularak farklı yağış senaryolarında suyun izleyeceği rotalar simüle edilmeli ve riskli bölgeler önceden güçlendirilmelidir.

4. Yamaç Stabilizasyonu ve Erozyon Kontrolü

• Kırsal yollarda ve Kandıra/Gölcük hattı gibi eğimli alanlarda meydana gelen heyelanları engellemek için istinat yapıları artırılmalı, yamaç ağaçlandırmalarıyla erozyon riski düşürülmelidir.