Akraba evlilikleri, özellikle Türkiye’nin bazı bölgelerinde hâlâ yaygın biçimde görülmeye devam ederken, uzmanlar yıllardır aynı noktaya dikkat çekiyor: Genetik hastalık riski bu evliliklerde belirgin şekilde yükseliyor. Peki bu artışın bilimsel nedeni ne?

Uzmanlara göre her insan, farkında bile olmadan bazı çekinik (gizli) hatalı genler taşır. Bu genler, tek başına bulunduğunda hastalığa neden olmaz. Ancak akraba evliliklerinde durum değişir. Çünkü aynı aileden gelen bireylerde aynı hatalı genleri taşıma olasılığı yüksek olduğu için, bu genlerin çocukta iki kopya birden bulunması daha kolay hale gelir.

Genetik bilimindeki temel kurala göre, bir hastalığın ortaya çıkması için çoğu zaman hem anneden hem babadan aynı hatalı genin gelmesi gerekir. İşte bu nedenle akraba evliliklerinde:

• Genetik sendromlar,

• Doğuştan metabolik hastalıklar,

• Zeka geriliği,

• Görme–işitme kayıpları,

• Kas ve sinir sistemi bozuklukları
  gibi sorunların görülme oranı belirgin şekilde artar.

Araştırmalar, akraba olmayan çiftlerde ağır kalıtsal hastalık riskinin %2–3 civarında olduğunu gösterirken, birinci derece akraba evliliklerinde bu oran %8–12’ye kadar çıkıyor. Bu da riskin 3 ila 4 kat arttığı anlamına geliyor.

Uzmanlar, evlilik planlayan çiftlerin özellikle ailede benzer hastalık öyküsü varsa mutlaka genetik danışmanlık alması gerektiğini vurguluyor.