Kalp ve damar hastalıkları dünya genelinde en önemli ölüm nedenleri arasında yer alırken, özellikle iskemik kalp hastalığı kaynaklı ölümler ülkeler arasındaki farkları da ortaya koyuyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) verilerine göre, iskemik kalp hastalığı her yıl milyonlarca kişinin yaşamını yitirmesine neden oluyor.

En fazla ölüm Çin’de

Toplam ölüm sayısı dikkate alındığında, iskemik kalp hastalığından en fazla insanın hayatını kaybettiği ülke Çin oldu.

2021 yılı verilerine göre Çin’de iskemik kalp hastalığı nedeniyle yaklaşık 1,96 milyon kişi yaşamını yitirdi. Çin’i Hindistan ve diğer yüksek nüfuslu ülkeler takip etti.

Ancak yalnızca toplam ölüm sayılarına bakmak ülkeler arasındaki gerçek tabloyu göstermiyor. Nüfus büyüklüğü hesaba katıldığında sıralama önemli ölçüde değişiyor.

Nüfusa oranlandığında tablo değişiyor

Yaş standardizasyonu yapılarak hesaplanan ölüm oranlarında Nauru dünyanın en yüksek oranına sahip ülke olarak öne çıkıyor. Nauru’da iskemik kalp hastalığı kaynaklı ölüm oranı 100 bin kişide yaklaşık 455 seviyesinde bulunuyor.

Özbekistan, Türkmenistan, Ukrayna ve Belarus da yüksek ölüm oranlarının görüldüğü ülkeler arasında yer alıyor.

Bu tablo, kalp hastalıkları açısından özellikle Doğu Avrupa ve bazı eski Sovyet ülkelerinde ciddi bir risk bulunduğunu ortaya koyuyor.

Avrupa’da Doğu-Batı farkı dikkat çekiyor

Avrupa ülkeleri karşılaştırıldığında da belirgin bir fark görülüyor.

Ukrayna ve Moldova gibi ülkelerde iskemik kalp hastalığına bağlı ölüm oranları oldukça yüksek seviyelerde bulunurken, Bulgaristan da Avrupa’nın en yüksek oranlı ülkeleri arasında yer alıyor.

Batı ve Güney Avrupa’da ise oranlar çok daha düşük.

İtalya, İspanya ve Fransa gibi ülkelerde yaşa standardize edilmiş iskemik kalp hastalığı ölüm oranları, Doğu Avrupa’daki birçok ülkenin oldukça altında kalıyor.

Türkiye Avrupa ortalamasında nerede?

Türkiye’de 2021 yılı için iskemik kalp hastalığına bağlı yaşa standardize ölüm oranı 100 bin kişide yaklaşık 89 olarak hesaplandı.

Bu oran Türkiye’yi Doğu Avrupa’nın en yüksek oranlı ülkelerinin altında bırakırken, Batı ve Güney Avrupa’daki birçok ülkenin üzerinde konumlandırıyor.

Karşılaştırma dikkat çekici:

• Türkiye: 89,3
• Almanya: 60,4
• İtalya: 36,7
• İspanya: 33,5
• Fransa: 29,9
• İngiltere: 43,6
• Yunanistan: 67,6
• Bulgaristan: 251,0

Oranlar 100 bin kişi başına yaşa standardize edilmiş iskemik kalp hastalığı ölümlerini gösteriyor.

Uzmanların dikkat çektiği riskler

Kalp krizi ve iskemik kalp hastalığı riskinde yüksek tansiyon, sigara kullanımı, yüksek kolesterol, diyabet, obezite, hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme önemli risk faktörleri arasında bulunuyor.

Bunun yanında kalp krizinde erken müdahale de hayati önem taşıyor. Belirtilerin başlamasının ardından sağlık hizmetine ulaşmanın gecikmesi ölüm riskini artırabiliyor.

Sadece “kalp krizi” olarak değerlendirilmemeli

Uluslararası istatistiklerde “kalp krizi” ile “iskemik kalp hastalığı” aynı kavramlar değil. Bu nedenle ülkelerin karşılaştırılmasında kullanılan istatistiklerin hangi hastalık grubunu kapsadığına dikkat edilmesi gerekiyor.

Veriler, kalp-damar hastalıklarının dünya genelinde hâlâ büyük bir halk sağlığı sorunu olduğunu gösterirken, Avrupa’da özellikle Doğu ve Batı Avrupa arasındaki ölüm oranı farkı dikkat çekiyor.