Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, çelik üretiminden ortaya çıkan sanayi atıklarını yol yapımında değerlendirdiği asfalt projesini COP31’de uluslararası kamuoyuna tanıtacak. Doğal taş kullanımını yüzde 90, karbon salımını ise yüzde 70’e kadar azaltması hedeflenen proje, geri dönüşüm açısından önemli avantajlar sunuyor. Ancak çevreci bir uygulama olarak tanıtılan asfaltın uzun vadeli çevresel etkileri ve insan sağlığı açısından güvenliği de bilimsel verilerle ortaya konulmalı.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, çevre ve iklim alanındaki projelerini Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) tanıtmaya hazırlanıyor. Antalya’da 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen konferansta kentin çevre çalışmaları uluslararası katılımcılarla paylaşılacak.

Bu kapsamda Büyükşehir Belediyesinin Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından geliştirilen “Çelik Cüruf Katkılı Asfalt Projesi” de özel bir panelde anlatılacak. Panelin 16 Kasım Pazartesi günü 2026 Blue Zone Sıfır Atık Pavilyonu’nda gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Sanayi atığı yola dönüştürülüyor

Projenin temelini, demir-çelik sanayisinden ortaya çıkan cürufun yol yapımında kullanılması oluşturuyor. Normal şartlarda farklı yöntemlerle bertaraf edilmesi veya depolanması gereken sanayi atığının yeniden değerlendirilmesi, doğal kaynak tüketiminin azaltılması açısından avantaj sağlayabiliyor.

Belediyenin paylaştığı bilgilere göre uygulamayla yol yapımında kullanılan doğal taş (agrega) ihtiyacının yüzde 90 oranında azaltılması hedefleniyor. Böylece yeni taş ocaklarına duyulan ihtiyacın düşürülmesi, orman alanları, yer altı suları ve doğal ekosistem üzerindeki baskının azaltılması amaçlanıyor.

Karbon salımında yüzde 70’e varan tasarruf iddiası

Projenin dikkat çeken bir diğer yönü ise karbon salımındaki azalma beklentisi.

Çelik cürufunun kullanılmasıyla doğal taşın çıkarılması, kırılması ve uzun mesafelere taşınması gibi işlemlere duyulan ihtiyacın azalması öngörülüyor. Büyükşehir Belediyesinin açıklamasına göre geleneksel asfalt uygulamalarına kıyasla karbon salımında yüzde 70’e varan tasarruf sağlanabiliyor.

Cürufun sert ve dayanıklı yapısının yol kaplamasının kullanım ömrünü uzatması da hedefleniyor. Daha az bakım ve onarım ihtiyacı sayesinde ilerleyen yıllarda yeniden asfaltlama için harcanacak enerji ve yakıt tüketiminin düşürülmesi bekleniyor.

Çevreci olması sağlığa zararsız olduğu anlamına gelmiyor

Projenin geri dönüşüm ve doğal kaynakların korunması açısından sağlayabileceği avantajlar dikkat çekerken, çelik cürufunun çevresel ve sağlık yönünden değerlendirilmesi de önem taşıyor.

Çelik cürufunun kimyasal bileşimi, üretim yöntemine göre değişebiliyor. İçeriğinde krom, nikel, kurşun, kadmiyum ve arsenik gibi elementler bulunabiliyor. Bu maddelerin varlığı tek başına asfaltın insan sağlığına zarar verdiğini göstermiyor. Ancak hangi kimyasal formda bulundukları ve çevreye ne ölçüde salındıkları belirlenmeli.

Özellikle asfaltın zaman içerisinde aşınması, çatlaması ve parçalanması durumunda yağmur suyuyla toprağa veya yer altı sularına taşınabilecek maddelerin araştırılması gerekiyor. Asfaltın üretimi ve serimi sırasında ortaya çıkabilecek toz ve dumanların çalışanlar üzerindeki etkileri de ayrıca değerlendirilmeli.

Hangi testlerden geçirildi?

Çelik cüruflu asfaltın çevre dostu ve güvenli bir uygulama olarak değerlendirilebilmesi için yalnızca geri dönüştürülmüş malzeme kullanılması yeterli değil.

Kullanılan cürufun kimyasal analizleri, ağır metal ölçümleri, özellikle altı değerlikli krom (Cr6+) incelemeleri ve suyla temas sonucunda oluşabilecek madde salınımını gösteren sızma testleri önem taşıyor.

Bunun yanında asfaltın uzun süreli kullanım koşullarında nasıl davrandığı ve geleneksel asfaltla karşılaştırıldığında toplam çevresel etkisinin ne olduğu da ortaya konulmalı.

Geri dönüşüm kadar şeffaflık da önemli

Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin sanayi atığını yol yapımında değerlendirmesi, döngüsel ekonomi ve doğal kaynakların korunması bakımından önemli bir uygulama olabilir.

Ancak projenin çevreci niteliğinin yalnızca geri dönüşüm, agrega tasarrufu ve karbon salımı hesaplarıyla değerlendirilmesi yeterli değil. İnsan sağlığına ve çevreye yönelik risklerin de bağımsız laboratuvar sonuçlarıyla açıklanması gerekiyor.

Kamuoyunun yanıtını beklediği sorular ise şöyle: Kullanılan çelik cürufunun kimyasal analiz raporları açıklandı mı? Ağır metal ve sızma testleri yapıldı mı? Asfaltın uzun vadede toprağa ve yer altı sularına etkisi araştırıldı mı?

COP31’de uluslararası katılımcılara tanıtılacak projenin bu sorulara bilimsel verilerle yanıt vermesi, Kocaeli’nin çevre yatırımlarına duyulan güven açısından da önem taşıyor.