Düzenlemeler, suça sürüklenen çocuklara ilişkin infaz süreçlerinden aile yükümlülüklerine, sosyal inceleme raporlarından çocukların ceza infaz kurumlarındaki durumlarına kadar birçok alanda değişiklik öngörüyor.
Kabul edilen maddeler kapsamında Türk Ceza Kanunu’nda yer alan “aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali” suçlarına yönelik cezalar artırılıyor. Buna göre, bakım, eğitim veya destek yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiler için öngörülen hapis cezasının alt ve üst sınırları yükseltiliyor. Hamile olduğunu bildiği eşini ya da birlikte yaşadığı ve kendisinden hamile kalan kadını çaresiz durumda bırakan kişilere uygulanacak cezalar da ağırlaştırılıyor.
Velayet hakkı kaldırılmış olsa bile alkol veya uyuşturucu bağımlılığı ya da çocuğun gelişimini tehlikeye atan davranışlar nedeniyle çocuklarının güvenlik, sağlık ve ahlakını ciddi şekilde riske atan anne ve babalara yönelik hapis cezalarında da artışa gidiliyor.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianamelerin, eksikliklerin tespit edilmesi halinde Cumhuriyet Başsavcılığına iade edilmesinin önü açılıyor.
İnfaz sisteminde de önemli değişiklikler yer alıyor. Yeni düzenlemeye göre çocuk hükümlüler, cezalarının infazına doğrudan eğitimevlerinde değil, öncelikle çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. Kurum içinde yapılan değerlendirmelerde iyi halli olduğu belirlenen çocuklar daha sonra eğitimevlerine gönderilebilecek.
Çocukların barındırılacağı bölümlerin belirlenmesinde yaş, cinsiyet ve fiziksel gelişim durumlarının yanı sıra işlenen suçun niteliği de dikkate alınacak. Eğitimevine ayrılma kararları ise psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı, öğretmen ve Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu tarafından görevlendirilecek avukatın da yer aldığı kurul değerlendirmesiyle verilecek.
Düzenleme, belirli sürelerin altındaki hapis cezalarına mahkûm edilen çocukların doğrudan eğitimevlerinde cezalarını çekebilmesine de imkan tanıyor. Ancak eğitimevlerinden firar edenler, haklarında tutuklama kararı bulunanlar veya kurum düzenini tehlikeye atan davranışlarda bulunanlar yeniden kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilebilecek.
Teklifte ayrıca koşullu salıverilmeye ilişkin yeni bir uygulama da yer alıyor. Kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma suçları hariç olmak üzere, hükümlünün 15 yaşını doldurmadan önce ceza infaz kurumunda geçirdiği her bir gün, koşullu salıverilme hesabında iki gün olarak değerlendirilecek.
Kabahatler Kanunu’nda yapılan değişiklikle ise “amaç dışı bıçak taşıma” başlıklı yeni bir düzenleme getiriliyor. Buna göre, belirli ruhsatlı satış noktaları dışında bıçak ve benzeri kesici-delici aletlerin satışı ve sergilenmesi yasaklanacak. Ayrıca bu tür aletlerin 18 yaşından küçüklere satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması da yasak kapsamına alınacak.
Genel Kurul’da teklifin ikinci bölümüne ilişkin görüşmeler tamamlanırken, birleşim komisyonun yerini almaması nedeniyle ertelendi. TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, Genel Kurul’u bugün saat 14.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.
