Kanun teklifine göre, çocukların ateşli silahlara erişimini engellemek amacıyla silah sahiplerine yeni sorumluluklar getiriliyor. Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek muhafaza eden ve bu nedenle silahın çocukların eline geçmesine neden olan kişiler, başka bir suç oluşmaması halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Çocuklara uygulanacak cezalarda yeni sistem
Türk Ceza Kanunu’nda yapılması planlanan değişiklikle, 12-15 yaş grubundaki çocukların işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını kavrayıp kavrayamadıkları ile davranışlarını yönlendirme yetenekleri dikkate alınacak. Ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar hakkında güvenlik tedbirleri uygulanırken, ceza sorumluluğu bulunan çocuklara ise indirimli hapis cezaları verilecek.
15-18 yaş grubundaki çocuklar için de ağır suçlarda uygulanacak ceza süreleri yeniden düzenlenirken, hakimlere olayın özelliklerine göre yaş indirimi uygulamama veya bir üst yaş grubunun ceza hükümlerini uygulayabilme yetkisi tanınacak.
Tekerrür hükümlerinde yaş sınırı değişiyor
Teklifte yer alan bir diğer düzenlemeye göre, tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnası 18’den 15’e indirilecek. Buna göre, suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında tekerrür hükümleri uygulanmayacak.
Aile yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere daha ağır ceza
Kanun teklifiyle aile hukukundan doğan bakım, eğitim ve destek yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişilere yönelik cezalar artırılıyor. Çocuğunu ihmal eden anne ve babalar ile hamile eşini veya birlikte yaşadığı kadını çaresiz durumda terk eden kişilere uygulanacak hapis cezalarının alt ve üst sınırları yükseltiliyor.
Çocuklarının ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan ebeveynler için öngörülen hapis cezası da 1 yıldan 3 yıla kadar çıkarılıyor.
Çocuk cezaevlerinde yeni uygulama
Teklifle çocuk hükümlülerin cezalarının infazına ilişkin sistem de değiştiriliyor. Buna göre infaz, doğrudan çocuk eğitimevinde değil, çocuk kapalı ceza infaz kurumunda başlayacak. İyi halli oldukları belirlenen çocuklar daha sonra eğitimevlerine alınabilecek.
Çocukların hangi kuruma gönderileceğine ise psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı, çocuk gelişimcisi ve öğretmenlerin de yer aldığı idare ve gözlem kurulu karar verecek.
Bunun yanında belirli suçlar hariç olmak üzere 3 yıl veya daha az kasıtlı suç cezası alan çocuklar cezalarını doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edebilecek.
15 yaşına kadar geçirilen süre iki gün sayılacak
Teklifte yer alan düzenlemeye göre, kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti ve örgüt suçları hariç olmak üzere hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği her bir gün, koşullu salıverilme hesabında iki gün olarak değerlendirilecek.
Çocuklara bıçak satışına yasak geliyor
Kabahatler Kanunu’na eklenmesi planlanan yeni maddeyle, belirli istisnalar dışında her türlü bıçak ve kesici aletin 18 yaşından küçüklere satılması ve çocuklar tarafından taşınması yasaklanıyor.
Kurallara aykırı hareket edenlere 5 bin lira, ihlalin niteliğine göre ise 10 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak. İnternet üzerinden yapılan satışlar da bu kapsamda değerlendirilecek.
Yeni “yönlendirme tedbirleri” uygulanacak
Çocuk Koruma Kanunu’na eklenecek düzenlemeyle ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için “yönlendirme tedbirleri” hayata geçirilecek.
Bu kapsamda çocuklar için;
- Sosyal ve toplumsal hizmet faaliyetleri,
- Dijital risklerden korunma uygulamaları,
- Kitap okuma ve kütüphane programları,
- Çevre temizliği ve ağaçlandırma çalışmaları,
- Tütün, alkol, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıkla mücadele programları
gibi uygulamalar devreye alınacak.
Acil korunma süreci hızlandırılacak
Teklifte, akıl hastalığı, bağımlılık veya ağır bulaşıcı hastalık nedeniyle kendisi ya da çevresi açısından ciddi risk oluşturan çocuklar hakkında acil korunma kararı alınmasına ilişkin süreç de yeniden düzenleniyor.
Uzman hekim raporunun hazırlanmasının ardından çocuk hakimine hızlı şekilde başvurulacak ve mahkeme en geç 48 saat içinde karar verecek.
“Suça sürüklenen çocuk” yerine “adli süreçteki çocuk”
Teklifin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de mevzuatta yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin kaldırılması oldu. Bunun yerine tüm ilgili kanunlarda “adli süreçteki çocuk” ifadesi kullanılacak.
Ayrıca çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına uymayan anne, baba veya bakımından sorumlu kişiler hakkında çocuk hakiminin kararıyla 3 ila 10 gün arasında tazyik hapsi uygulanabilecek. Böylece tedbir kararlarının etkin şekilde uygulanması amaçlanıyor.
