Basın İlan Kurumu verilerine göre 2025 yılında resmi ilan yayımlayan gazete sayısı 659’a geriledi. Bir önceki yıl 753 olan sayı, yüzde 12,5’lik düşüşle son yılların en dikkat çekici gerilemelerinden birini ortaya koydu. Aynı dönemde toplam gazete tirajı da yüzde 15,1 azalarak 392 milyon 797 bin 801’e düştü.
Veriler ilk bakışta dijital medyanın yükselişini işaret ediyor gibi görünse de, özellikle yerel basın açısından tabloyu yalnızca teknolojik dönüşümle açıklamak mümkün görünmüyor.
Yerel basın en ağır yükü taşıyor
Resmi ilan yayımlayan gazetelerin yaklaşık yüzde 96’sını yerel gazeteler oluşturuyor. Ancak ekonomik kriz, artan baskı maliyetleri, azalan reklam gelirleri ve değişen okuma alışkanlıklarının yanı sıra Basın İlan Kurumu’nun uyguladığı katı kriterlerin de birçok gazete üzerinde ciddi baskı oluşturduğu yönünde sektör içinde uzun süredir eleştiriler dile getiriliyor.
Özellikle personel zorunlulukları, teknik kriterler, denetim süreçleri ve resmi ilan alma şartlarının küçük ölçekli yerel gazeteler için karşılanmasının her geçen gün daha da zorlaştığı ifade ediliyor.
Kurallar desteklemek yerine zorlaştırıyor mu?
Resmi ilan sistemi, yerel basının ayakta kalmasını sağlayan en önemli gelir kaynaklarından biri olarak görülüyor. Ancak sektörde birçok yayıncı, mevcut uygulamanın destek mekanizmasından çok bir eleme sistemine dönüştüğünü savunuyor.
Gazetelerin gelirleri azalırken maliyetleri sürekli artıyor. Buna rağmen resmi ilan alabilmek için istenen şartların esnetilmemesi, bazı yayın kuruluşlarının sistem dışında kalmasına neden oluyor. Son açıklanan rakamlar da bu endişeleri güçlendiriyor.
Dijital dönüşüm tek başına yeterli açıklama değil
Elbette internet haberciliğinin yükselişi ve basılı gazete satışlarının düşmesi önemli etkenler arasında yer alıyor. Ancak resmi ilan yayımlayan gazete sayısındaki sert düşüş, yalnızca dijitalleşmeyle açıklanabilecek bir tablo olmaktan uzak.
Yerel basının kamuoyunu bilgilendirme görevini sürdürebilmesi için sektörü ayakta tutacak daha gerçekçi ve sürdürülebilir düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği yönündeki çağrılar her geçen gün artıyor.
Çözüm beklentisi büyüyor
Yerel gazeteler, bulundukları şehirlerin hafızasını oluşturan önemli yayın organları arasında yer alıyor. Gazete sayısındaki hızlı azalışın devam etmesi halinde birçok kentte basılı yerel gazete kalmayabileceği endişesi dile getiriliyor.
Bu nedenle sektör temsilcileri, Basın İlan Kurumu’nun denetleyici rolünü korurken ekonomik gerçekleri de dikkate alan, yerel basını yaşatacak yeni bir anlayış geliştirmesinin kaçınılmaz olduğunu savunuyor.
